Firma windykacyjna wniosła do sądu sprawę o stwierdzenie, kto nabył spadek po osobie zadłużonej. Dlaczego firma windykacyjna robi takie rzeczy? Dlatego, że spadek obejmuje także długi. Firma windykacyjna może żądać spłaty długu od stwierdzonych spadkobierców. Dlatego firmy windykacyjne chcą uzyskać w sądzie stwierdzenie, kto nabył spadek po zmarłym dłużniku.
Jak może ratować się spadkobierca?
Odrzucenie spadku jest jednym ze sposobów niepłacenia za długi, jakie narobił spadkodawca. Wynika to z poniższych przepisów:
Art. 1020 Kodeksu Cywilnego
Art. 1020 Spadkobierca, który spadek odrzucił, zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku.
Innymi słowy, osoba, która odrzuci spadek, zostaje wykreślona z listy spadkobierców po osobie zadłużonej.
Art. 1015 Kodeksu Cywilnego
Art. 1015
§ 1. Oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania.
§ 2. Brak oświadczenia spadkobiercy w terminie określonym w § 1 jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza.
Sytuacja rodzinna.
Opisujemy tutaj prawdziwą sprawę w sądzie. Zmarły był żonaty i miał dwoje dzieci. Dorosły syn nie złożył oświadczenia o odrzuceniu spadku w ustawowym terminie. Spadkodawca nie pozostawił testamentu. Zmarły był jednak dłużnikiem Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo – Kredytowej. Dług był już kilka razy sprzedany przez firmy windykacyjne. Dorosły syn nie utrzymywał kontaktu z ojcem od kiedy skończył 5-6 lat. Jego rodzice rozwiedli się i zamieszkali osobno. Syn spotykał ojca przypadkowo w mieście. Potem wyjechał do Irlandii i Anglii. O śmierci ojca dowiedział się przebywając w Anglii. Syn nie był na pogrzebie ojca. Wiedział, że ojciec „popijał” oraz że ponownie się ożenił i miał z drugiego małżeństwa córkę. O długach ojca dowiedział się z korespondencji z Sądu.
Odrzucenie spadku po terminie.
Dorosły syn, kiedy zorientował się swojej trudnej sytuacji, nie mógł już złożyć oświadczenia o odrzuceniu spadku. Minęło już bowiem ponad 6 miesięcy od kiedy dowiedział się o śmierci ojca.
Wystąpił jednak do sądu o zatwierdzenie uchylenia się od skutków prawnych niezachowania terminu do złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku, na podstawie art. 1019 Kodeksu Cywilnego.
Art. 1019
§ 1. Jeżeli oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku zostało złożone pod wpływem błędu lub groźby, stosuje się przepisy o wadach oświadczenia woli z następującymi zmianami:
1) uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia powinno nastąpić przed sądem;
2) spadkobierca powinien jednocześnie oświadczyć, czy i jak spadek przyjmuje, czy też go odrzuca;
3) do zachowania terminu, o którym mowa w art. 88 § 2, wystarcza złożenie przed jego upływem wniosku do sądu o odebranie oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia.
§ 2. Spadkobierca, który pod wpływem błędu lub groźby nie złożył żadnego oświadczenia w terminie, może w powyższy sposób uchylić się od skutków prawnych niezachowania terminu.
§ 3. Uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku wymaga zatwierdzenia przez sąd.
Błąd musi dotyczyć treści czynności prawnej i musi być istotny.
Sąd rozpoznający sprawę wskazał, że błąd syna musi dotyczyć treści czynności prawnej i musi być istotny. Jako przykład można tu wskazać błąd co do osoby spadkodawcy, co do powołania lub co do przedmiotu spadku – w tej sytuacji chodzi o brak wiedzy o rzeczywistym stanie majątku spadkowego, z tym zastrzeżeniem, że nie jest on wynikiem braku staranności po stronie spadkobiercy. Jeżeli postępowanie dowodowe potwierdzi istnienie przesłanek umożliwiających osobie uprawnionej wzruszenie wadliwego oświadczenia Sąd zatwierdza oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych złożonego oświadczenia lub zatwierdza uchylenie się od skutków prawnych wadliwego niezachowania terminu.
Przesłanki do zatwierdzenia uchylenia się od skutków prawnych niezachowania terminu do złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku.
Na szczęście dla syna, sąd uznał, że wprawdzie on nie wykazał, aby podjął jakiekolwiek działania mające na celu ustalenie stanu majątkowego zmarłego ojca, lecz nie można zarzucić uczestnikowi niedołożenia należytej staranności czy lekkomyślności w tym zakresie. Ze sprawy wynika bowiem, że dorosły syn od blisko 30 lat nie utrzymywał kontaktów z ojcem, nie spotykał się z nim, posiadał jedynie ogólną wiedzę na temat jego sytuacji życiowej, co sprowadzało się w zasadzie do wiadomości o ponownym małżeństwie ojca, narodzinach kolejnego dziecka i nadużywaniu alkoholu przez spadkodawcę. Syn o sytuacji finansowej ojca i jego zadłużeniu dowiedział się dopiero po otrzymaniu korespondencji z Sądu. W tych okolicznościach wydaje się oczywiste, że uczestnik nie mógł wiedzieć o zaciąganych przez ojca zobowiązaniach. Nie miał również innej możliwości uzyskania wiedzy o przedmiocie spadku, gdyż nie utrzymywał on kontaktów także ze swoją przyrodnią siostrą czy macochą. Na tle zbieżnego co do istoty stanu faktycznego Sąd Najwyższy wyraził pogląd, iż wieloletni brak bliższych kontaktów syna z ojcem sprawia, że nie można postawić temu ostatniemu zarzutu braku wiedzy o stanie spadku będącego wynikiem braku z jego strony należytej staranności (postanowienie SN z dnia 1 grudnia 2011 r. I CSK 85/11, Legalis nr 464790).
Opisane postanowienie wydał Sąd Rejonowy w Szczytnie I Wydział Cywilny dnia 22 września 2020 r., w sprawie I Ns 305/19.
Nasza kancelaria ma prawniczą wiedzę i doświadczenie w sprawach spadków. To normalne. Skorzystaj z pomocy naszej kancelarii.
Zobacz także:
- Wypadek bez mandatu, a odszkodowanie z OC sprawcy.Czy Twój samochód stoi miesiącami bez naprawy, bo sprawca wypadku nie przyjął mandatu?Ubezpieczyciel wstrzymuje wypłatę, powołując się na brak prawomocnego wyroku, a Ty zostajesz bez pieniędzy i bez auta. Każdy tydzień zwłoki to realny koszt, którego nikt nie rozlicza z automatu. Pytanie brzmi: czy naprawdę musisz czekać na koniec sprawy karnej, czy decyzja powinna zapaść… Dowiedz się więcej: Wypadek bez mandatu, a odszkodowanie z OC sprawcy.
- Wypadek na stoku a zadośćuczynienie i odszkodowanie
- Zadośćuczynienie i odszkodowanie za błąd kosmetyczkiMakijaż permanentny miał dać naturalny efekt, a skończył się wielomiesięcznym wstydem, bólem i kosztownym „odwracaniem szkód”. W sprawie rozpoznanej przez Sąd Rejonowy w Kaliszu (I Wydział Cywilny, sygn. I C 413/23, wyrok z 5 września 2025 r.) klientka gabinetu kosmetycznego dochodziła zadośćuczynienia i zwrotu wydatków po wadliwie wykonanym zabiegu brwi. Sąd uznał odpowiedzialność kosmetyczki w… Dowiedz się więcej: Zadośćuczynienie i odszkodowanie za błąd kosmetyczki
- VAT, rabaty i kosztorys po naprawie auta z OCOdszkodowanie z OC po naprawie auta po uchwale SN III CZP 32/24. Sprawdź, kiedy należy się VAT, czy ubezpieczyciel może stosować rabaty i czy dopuszczalny jest kosztorys po naprawie. Uchwała Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 24 września 2025 r. III CZP 32/24 Uchwała Sądu Najwyższego z 24 września 2025 r. odpowiada na praktyczny problem… Dowiedz się więcej: VAT, rabaty i kosztorys po naprawie auta z OC
- Wygrana sprawa o najem auta zastępczego po szkodzie całkowitej.Czy ubezpieczyciel może odmówić zapłaty za 90 dni najmu pojazdu zastępczego po wypadku, jeśli przez ponad rok nie wypłaca odszkodowania? W jednej z niedawno zakończonych spraw sądowych Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie (sygn. III C 547/23, wyrok z 27 września 2024 r.) uznał, że poszkodowany działał zasadnie i zasądził pełną kwotę żądaną przez poszkodowanego. Sprawa… Dowiedz się więcej: Wygrana sprawa o najem auta zastępczego po szkodzie całkowitej.
- Jak odzyskać pieniądze za kupiony niesprawny pojazd – skuteczne dochodzenie roszczeń z rękojmi.
- Czy odrzucenie spadku przez obdarowanego skutecznie chroni go przed obowiązkiem zapłaty zachowku?Dowiedz się, czy odrzucenie spadku przez obdarowanego skutecznie chroni przed zapłatą zachowku. Poznaj kluczowe czynniki wpływające na obowiązek zapłaty zachowku przez osoby, które otrzymały darowiznę od spadkodawcy.


