Sprawa, która trafiła na wokandę Sądu Rejonowego Poznań – Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu, dotyczyła odpowiedzialności sprzedawcy z tytułu rękojmi za wady fizyczne używanego pojazdu. Powódka domagała się zwrotu ceny zakupu samochodu marki Opel w wysokości 22.400 zł oraz kosztu ekspertyzy technicznej.

Stanowiska stron i spór o rękojmię

Powódka wskazywała, że samochód – choć według zapewnień sprzedawcy „sprawny, bezwypadkowy i gotowy do jazdy” – już po kilkuset kilometrach jazdy wykazał szereg usterek mechanicznych. Na podstawie prywatnej ekspertyzy rzeczoznawcy ustalono liczne wady techniczne, m.in. wycieki płynów eksploatacyjnych, uszkodzenia amortyzatorów, niesprawność zaworu EGR, korozję układu wydechowego, usterki skrzyni biegów oraz wcześniejsze naprawy lakiernicze. Z tego względu powódka odstąpiła od umowy powołując się na istotne wady fizyczne pojazdu.

Pozwany zaprzeczył, jakoby samochód posiadał ukryte wady, twierdząc, że był on sprawny, a nabywca miał możliwość dokładnego zapoznania się ze stanem technicznym pojazdu przed zakupem. Wskazał także, że pierwsze zgłoszenia dotyczące nieprawidłowości pojawiły się dopiero po 13 dniach od zakupu, a wcześniej auto przeszło pozytywnie badania techniczne. Pozwany zakwestionował również fakt zawarcia umowy z powódką, podnosząc, że faktycznie negocjacje prowadził jej partner.

W ogłoszeniu zamieszczonym przez pozwanego na OLX pojawiły się jednak konkretne zapewnienia o stanie pojazdu – m.in. informacja o sprawnym filtrze DPF, wymienionych płynach, nowym akumulatorze, remoncie silnika oraz wyłączeniu zaworu EGR. Powódka przedłożyła również umowę kupna-sprzedaży pojazdu, którą w jej imieniu podpisał partner.

Ocena sądu I instancji

Sąd Rejonowy uznał powództwo za zasadne. Kluczowe znaczenie miała opinia biegłego sądowego, który potwierdził, że wady ujawnione w pojeździe istniały już w dniu sprzedaży. Ekspertyza wykazała, że pojazd nie spełniał wymogów dopuszczenia do ruchu i nie nadawał się do dalszej eksploatacji. Zdaniem sądu ujawnione wady miały charakter istotny w rozumieniu art. 560 § 1 i 4 k.c. oraz art. 556 i 556¹ § 1 k.c., co czyniło odstąpienie od umowy skutecznym i uprawniało powódkę do dochodzenia zwrotu ceny zakupu.

Sąd przypomniał, że odpowiedzialność sprzedawcy z tytułu rękojmi ma charakter oparty na zasadzie ryzyka – nie wymaga się wykazania winy ani wiedzy sprzedawcy o wadzie. Sam fakt istnienia wady w chwili sprzedaży wystarcza do przypisania odpowiedzialności z tytułu rękojmi. W szczególności, sąd wskazał na wyrok SN z dnia 5 marca 2010 r. (IV CNP 76/09), który potwierdza ten rygorystyczny charakter odpowiedzialności sprzedawcy.

Sąd Rejonowy Poznań – Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu uznał, że powódka skutecznie odstąpiła od umowy na podstawie art. 560 § 1 i 4 k.c., co zgodnie z art. 494 k.c. rodzi obowiązek zwrotu świadczeń. W związku z tym sąd zasądził na jej rzecz ponad 22000 zł tytułem zwrotu ceny zakupu, 450 zł tytułem zwrotu kosztów ekspertyzy, ustawowe odsetki za opóźnienie od tych kwot oraz zwrot kosztów procesu.

Podstawa prawna i argumentacja sądu

Sąd rozpoznający sprawę oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisach kodeksu cywilnego regulujących rękojmię za wady rzeczy sprzedanej. Kluczowe znaczenie miały:

art. 556 k.c. – stanowiący, że sprzedawca ponosi odpowiedzialność, jeżeli rzecz sprzedana ma wadę fizyczną lub prawną;

art. 556¹ § 1 k.c. – definiujący, że wada fizyczna polega na niezgodności rzeczy sprzedanej z umową;

art. 560 § 1 i § 4 k.c. – umożliwiający kupującemu odstąpienie od umowy w przypadku wystąpienia wady istotnej;

art. 566 § 1 k.c. – umożliwiający dochodzenie zwrotu kosztów poniesionych w związku z zawarciem umowy, jeżeli została ona rozwiązana z powodu wady rzeczy;

art. 481 k.c. – dotyczący odsetek za opóźnienie w spełnieniu świadczenia;

art. 98 § 1 k.p.c. – w zakresie kosztów procesu.

Sąd powołał się również na utrwalone stanowisko orzecznictwa sądowego. 

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 3 lipca 2008 r., sygnatura akt V ACa 239/08

„Nie ulega wątpliwości, iż przepisy o rękojmi za wady fizyczne rzeczy odnoszą się także do sprzedaży rzeczy używanych, a wobec tego także w takim przypadku sprzedana rzecz winna być właściwej jakości i nadawać się do użytku ze względu na zwyczajne przeznaczenie rzeczy. Jeśli rzecz takich cech nie osiąga to przypisać jej można wadliwość fizyczną w rozumieniu art. 556 § 1 KC. Tak jest w rozpatrywanej sprawie, jeśli zważyć, iż przedmiotowe urządzenie miało usterki powodujące zmniejszenie jego wartości ze względu na cel wynikający ze zwyczajnego przeznaczenia rzeczy, skoro wydane pozwanej urządzenie nie było zdolne do podjęcia pracy zgodnie z przeznaczeniem. To, iż ujawnione usterki wynikały z naturalnego zużycia rzeczy tej oceny zmienić nie może, gdyż obowiązkiem sprzedawcy było wydanie rzeczy nadającej się do użytku. Tak samo nie ma wpływu na powyższą ocenę to, że ujawnione wady były usuwalne i nadawały się do naprawy.”

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 03.07.2008 r., V ACa 239/08.

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 czerwca 2004 r., sygnatura akt II CK 388/03

„Przy ocenie cechy istotności wady w rozumieniu art. 560 § 1 KC eksponować należałoby przede wszystkim odpowiednie oczekiwania nabywcy rzeczy (samochodu) związane z jej (jego) funkcjonowaniem, a nie tylko zobiektywizowany stan techniczny rzeczy (samochodu) w postaci jej (jego) niezdatności do zwykłego użytku (w ogóle lub w określonym zakresie) lub bezwartościowości w znaczeniu funkcjonalnym. Innymi słowy, nabywca samochodu może oczekiwać nie tylko ogólnej sprawności technicznej samochodu, ale także sprawnego normalnego i niezakłóconego funkcjonowania wszystkich jego zespołów i elementów, pozwalających na właściwą i normalną eksploatację samochodu zgodnie z jego przeznaczeniem i parametrami techniczno-eksploatacyjnymi.”

Wyrok Sądu Najwyższego z 29.06.2004 r., II CK 388/03.

Znaczenie orzeczenia

Wyrok ten potwierdza, że sprzedawcy prywatni, oferując rzeczy używane, powinni mieć świadomość, że ich odpowiedzialność nie jest ograniczona jedynie do „dobrych intencji”. Nawet jeżeli nie mieli świadomości istnienia wady, ponoszą za nią pełną odpowiedzialność. Kupujący zaś powinni wiedzieć, że rękojmia nie ogranicza się tylko do zakupu od przedsiębiorcy, ale przysługuje także przy zakupie od osoby fizycznej.

Podsumowanie

Ta sprawa pokazuje, że nawet w przypadku sprzedaży pojazdu używanego, kupujący ma realne i skuteczne narzędzia prawne do ochrony swoich interesów. Dzięki wnikliwej analizie prawnej oraz skutecznej argumentacji procesowej, można uzyskać satysfakcjonujące rozstrzygnięcia – nawet w złożonych sprawach technicznych i prawnych. Sąd Rejonowy Poznań – Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu stanął po stronie powódki, potwierdzając jej prawo do odstąpienia od umowy i odzyskania poniesionych kosztów. Kluczowe znaczenie miała opinia biegłego, spójność zeznań oraz szczegółowa analiza przepisów o rękojmi. Orzeczenie to może być przestrogą dla nieuczciwych sprzedawców i jednocześnie wsparciem dla nabywców, którzy znaleźli się w podobnej sytuacji. Oczywiście, także dla sprzedawców można z tego orzeczenia wysnuć użyteczne wnioski.

Nasza kancelaria ma prawniczą wiedzę i doświadczenie w takich sprawach. To normalne. Skorzystaj z pomocy naszej kancelarii.